EkonomiHaberlerTürkiye

Yerli yatırımcı yabancı borsalara hücum etti

Yükselen enflasyon ve TL’nin düşen değeri Türkiye’deki yatırımcıları getiri arayışına itti. Bu arayışın adreslerinden birisi ise yurtdışı piyasalar oldu.

Merkez Bankası verilerine göre yurtiçi yerleşiklerin portföy yatırımları geçen yıl 2 milyar 252 milyon dolar oldu. Portföy yatırımları 2021’de bir önceki yıla göre yüzde 19 yükseldi. Bu yatırımların 1 milyar 469 milyon dolarını hisse yatırımları, 783 milyon dolarını ise tahvil alımları oluşturdu.

2020’ye göre değişimler incelendiğinde özellikle bireysel yatırımcıların yabancı borsalara ilgisinin yoğun bir biçimde yükseldiği görüldü. Geçen yıl Türkiye’de yerleşik bireysel yatırımcıların yurtdışındaki hisse alımları 1 milyar 110 milyon doları bularak rekor kırdı.

Hisse alımları 1 yılda yüzde 65 yükselen bireysel yatırımcıların Türkiye’den yapılan toplam yurtdışındaki hisse alımlarındaki payı ise yüzde 76’ya yükseldi. Zaten bireysel yatırımcıların artan bu ilgisi genel olarak yurtdışı portföy yatırımlarını yukarı çeken etken oldu.

Tarih (Milyon dolar) Toplam hisse yatırımı Bireysel Bireysel yatırımcı oranı
2001 49 6 12%
2002 40 14 35%
2003 53 19 36%
2004 108 17 16%
2005 89 33 37%
2006 150 49 33%
2007 77 24 31%
2008 58 12 21%
2009 219 98 45%
2010 372 129 35%
2011 279 101 36%
2012 324 155 48%
2013 362 152 42%
2014 493 156 32%
2015 598 177 30%
2016 497 161 32%
2017 448 184 41%
2018 380 204 54%
2019 521 251 48%
2020 1.055 673 64%
2021 1.469 1.110 76%

Örneğin 2006 yılında toplam yurtdışı portföy yatırımları 3.1 milyar doları bulurken bunun 2 milyar 961 milyon dolarını tahvil yatırımları oluşturmuştu. Bu tahvil yatırımlarının yalnızca 199 milyon doları bireysel yatırımcılardan gelmişti. Söz konusu yılda Türkiye’den yurtdışı hisse alımları 150 milyon dolarda kalırken bu alımların 49 milyon doları bireysel yatırımcılardan gelmişti.

Tarih (Milyon $) Tahvil yatırımı Bireysel yatırımcı Bireysel yatırımcı oranı
2001 497 7 1%
2002 764 11 1%
2003 1.895 66 3%
2004 812 45 6%
2005 629 113 18%
2006 2.961 199 7%
2007 1.930 273 14%
2008 1.880 202 11%
2009 1.688 143 8%
2010 1.858 91 5%
2011 1.471 91 6%
2012 996 113 11%
2013 641 100 16%
2014 1.012 106 10%
2015 976 81 8%
2016 787 74 9%
2017 705 93 13%
2018 762 44 6%
2019 1.073 139 13%
2020 838 105 13%
2021 783 117 15%

2021’de ise Türkiye’den toplam 783 milyon dolarlık yabancı tahvil alımı yapılırken bireysel yatırımcının bu alımlardaki oranı yüzde 15 ile son yıllardaki seyrine yakın bir şekilde gerçekleşti.

AMERİKA İLK SIRADA

Bireysel ve kurumsal yurtiçi yerleşiklerin ülke tercihinde ise ilk sırayı Amerika aldı. Amerika’da Türkler geçen yıl toplam 1 milyar 699 milyon dolarlık portföy yatırımı gerçekleştirdi. Amerika’nın toplam yatırımlardaki payı ise yüzde 75 oldu. Amerika’yı 397 milyon dolar yatırım ve yüzde 18 payla Avrupa takip etti.

GÜÇLÜ PERFORMANSA GİTTİLER

Türklerin Amerikan piyasalarına adeta akın ettiği 2021’de ABD borsaları güçlü bir performans izledi. 2021 genelinde S&P 500 yüzde 26.9, teknoloji devlerinin yer aldığı Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 21.4, Dow Jones ise yüzde 18.7 yükseldi.

BIST’TE DOLAR BAZINDA KAYIP YÜZDE 29

Geçen yıl BIST 100 endeksinde yükseliş yaşansa da dolar bazında bakıldığında farklı bir resim ortaya çıktı. 2021’de BIST 100 yüzde 56 değer kazanarak seneyi 1857 puandan kapattı. Ancak dolar da bu esnada 7.41 liradan 13.31 liraya yükseldi. Dolayısıyla dolar bazında endeks aslında 29.3 kaybettirdi. Dolar bazında endeks Mayıs 2013’te 510’yi aşarak rekor kırmıştı.

2021’de Türkiye’de yurtdışına 2.2 milyar dolarlık portföy yatırımı gerçekleşirken Borsa İstanbul’da yabancı yatırımcı önceki 3 yılda olduğu gibi satış tarafında yer aldı. Yabancı yatırımcılar geçen yıl 1.6 milyar dolarlık net satış yaptı.

Yıl Net alım/satım (milyon $)
2014 2225
2015 -2545
2016 613,8
2017 1780
2018 -2011
2019 -600,8
2020 -4,582
2021 -1,632

ÜÇ AYDA 991 MİLYON DOLARLIK SATIŞ

Söz konusu trend 2022’de de devam ediyor. Yılın ilk 3 ayında yabancı yatırımcılar Borsa İstanbul’da 991 milyon dolarlık net satış gerçekleştirdi. Bunun sonucu olarak nisan itibarıyla Borsa İstanbul’daki yabancı yatırımcı oranı yüzde 37.03 ile rekor düşük seviyeye geriledi.

2020 başında yabancı yatırımcı oranı yüzde 65’in üzerindeydi. Aşağıdaki grafikte görüldüğü gibi endeks TL bazında yükselirken yabancı yatırımcı çıkış eğiliminde olmaya devam etti.

Yabancı yatırımcı payının 2019 sonundan bu yana seyri:

BIST’DE YATIRIMCI SAYISI DÜŞÜŞTE

Getiri koruma kaygısının bunun yanında yerli yatırımcıyı da farklı arayışlara itti. Geçen yıl nisan ayında borsadaki yatırımcı sayısı 2.7 milyona yaklaşarak rekor kırarken, bu rakam 11 Nisan 2022 itibarıyla 2.42 milyona geriledi. Uzmanlar bu yatırımcıların bir kısmının yurtiçinde farklı araçlara yöneldiğini ancak azımsanmayacak bir bölümünün ise BIST’de tecrübe edinerek gözünü yurtdışı piyasalara çevirdiğini ifade etti.

Ancak veriler bunun ötesinde yatırımcının negatif reel faiz ortamında getiri endişesiyle hareket ettiğini ortaya koyuyor. Aşağıdaki grafikte görüldüğü üzere yurtiçi yerleşiklerin yurtdışı portföy yatırımları geçen yılın 2. çeyreği itibarıyla yükselişe geçti.

FAİZ İNDİRİMLERİ GELDİ

Geçen sene 20 Mart’ta Merkez Bankası Başkanlığı görevine Naci Ağbal yerine Şahap Kavcıoğlu getirildi. İlk andan itibaren Kavcıoğlu’nun göreve gelmeden önceki görüşlerine paralel bir şekilde piyasalarda faiz indirimi beklentisi oluştu. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu da Eylül-Aralık 2021 döneminde bu beklentiyi karşılayarak toplam 500 baz puanlık faiz indirimine gitti ve politika faizini yüzde 19’dan yüzde 14’e çekti. 2021’de yıllık enflasyon ise yüzde 36 oldu. 2022’de faizde değişikliğe gidilmezken mart ayı itibarıyla yüzde 61.1’e yükseldi.


Source link

İlgili İçerikler

Başa dön tuşu
%d blogcu bunu beğendi: